Қазақстан 2029 жылға дейін экономика мен бизнестің ауқымды сандық трансформациясын бастайды

Қазақстан Республикасының Икемді интеллект және цифрлық даму министрлігі 2029 жылға дейінгі «Digital Qazaqstan» стратегиясы аясында экономиканың сандық трансформациясының негізгі бағыттарын ұсынды. Бағдарлама негізгі экономикалық салаларда өнімділікті арттыру, шығындарды азайту және бәсекеге қабілеттілікті дамыту үшін жасанды интеллект, цифрлық платформалар мен цифрлық қосалқыларды енгізуді көздейді. Негізгі бағыттардың бірі – нақты секторды цифрлық модернизациялау болады. Агротехникалық кешен, құрылыс, мұнай-газ саласы, қаржы секторы және шағын бизнес қамтитын міндетті құрал-жабдық есепке алу жүйесі бар бірыңғай цифрлық архитектура құру жоспарланған. Бұл салаларда жасанды интеллект технологиялары, цифрлық қосалқылар және интеллектуалды басқару платформалары енгізіледі. Кәсіпкерлікті мемлекеттік реттеуді цифрлықтандыруға ерекше көңіл бөлінеді. Тәуекелдерді басқару жүйесін модернизациялау және Міндетті талаптардың бірыңғай цифрлық реестрын құру жоспарланып отыр. Бұл шаралар реттеудің ашықтығын арттыруға, бизнестің әкімшілік жүктемесін азайтуға және бақылау процестерін автоматтандыруға ықпал етеді. Көлеңкелі экономиканың үлесін қысқарту мақсатында «Көрінбейтін салық әкімшілігі» кешені бекітілді. Ол интеллектуалды салықтық бақылауды, салық төлеушінің цифрлық профилін, Тауарлардың бірыңғай ұлттық каталогын, цифрлық маркировкалау жүйесін, техникалық реттеу ақпараттық жүйесін және B2B электрондық құжат айналымын дамыту жүйесін көздейді. Ауқымды цифрландыру экономиканың жекелеген салаларына да әсер етеді. Энергетика саласында «Цифрлы энергетика» жобасы — отын-энергетикалық кешеннің негізгі активтерінің кемінде 70%-ын және басым энергетикалық ресурстар тізбегінің 80%-ын цифрлық мониторингтеуді қарастырады. Бұл үшін цифрлық қосалқыларды, шығындарды интеллектуалды мониторингтеуді және мұнай өнімдерінің толықтылық жүйесін қолдану жоспарланған. «Цифрлы өнеркәсіп және құрылыс» жобасы өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігін 5–7%-ға арттыруға, геологиялық барлау саласына жеке инвестициялардың көлемін 30%-ға көбейтуге және жаңа техникалық күрделі нысандардың толық өмірлік циклін цифрлық бақылауға бағытталған. Бұл мақсаттарға Жасанды интеллект негізіндегі геоаналитикасы бар Бірыңғай кен өндіру платформасы, BIM жобалауы және Ұлттық өнеркәсіп ақпараттық жүйесі арқылы қол жеткізу көзделуде. Көлік саласында «Цифрлы көлік» ұлттық жобасы басым өткізу пункттерінде өтудің уақытын 30 минутқа дейін қысқартуды, цифрлық жүк паспорттарымен Smart Cargo жүйесін және көлік дәліздерін интеллектуалды талдауды енгізуді, сондай-ақ e-Kolik интеллектуалды көлік жүйесін дамытуға бағытталған. Агротехникалық кешенде «Цифрлы АӨК» жобасы субсидия алушылардың жалпы өнімін 3–5%-ға арттыруды мақсат етеді. Оған e-АӨК платформасын, шаруашылықтардың цифрлық профильдерін, өсімдік және мал шаруашылығы өнімдерінің толықтылық жүйесін, мемлекеттік қызметтердің бірыңғай терезесін, жер ресурстарын цифрлық басқаруды, жасанды интеллект ассистенттері бар Smart-фермаларды және Digital Agro Market сауда алаңын құру жоспарланып отыр. Шағын және орта бизнестің цифрландыруы мен цифрлық комплаенсі үшін бөлек жоспар әзірленді. 2029 жылға дейін субъектілердің кемінде 30%-ы цифрлық жетілу деңгейімен қамтылады деп күтілуде. Кәсіпорындар жеке цифрлық шешімдерді, сенімді ИИ құралдары кітапханасын және Бизнестің цифрлық картасын пайдалана алады. Сонымен қатар төмен тәуекел деңгейі бар кәсіпорындарға арналған физикалық тексерулердің санын 30%-ға қысқарту көзделген. Министрлік мәлімдемесіне сәйкес, «Digital Qazaqstan» стратегиясын іске асыру экономиканың цифрлық трансформациясын жеделдетіп, мемлекеттік басқаруды тиімді меңгеруді арттырады және Қазақстанда бизнестің дамуына қолайлы жағдайлар жасауға ықпал етеді.