Ішкі өндірушілермен жарты жылда 45 мыңнан астам келісімшарт жасалған

Қазақстанда отандық өндірушілерге қолдау көрсету шаралары кеңейіп келеді. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша мемлекеттік органдар мен ірі компаниялар қазақстандық кәсіпорындармен ондаған мың келісімшартқа қол қойып, өңдеуші өнеркәсіпте өндіріс көлемі шамамен 16 трлн теңгеге жетті. Бұл туралы Премьер-Министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нагаспай хабарлады. Ведомство басшысының айтуынша, ағымдағы жылдың алты айында өңдеу өнеркәсібі 9,8%-ға өсіп, өндірілген өнім көлемі 16 трлн теңгеден асқан. Сонымен қатар, резеңке және пластмассадан жасалған бұйымдар, жеңіл өнеркәсіп тауарлары, тоқыма бұйымдары, автокөліктер, тіркемелер мен жартылай тіркемелер сияқты кейбір өнімдердің импорты қысқарған. Керісінше, шикізаттық емес тауарлар экспорты 14,6%-ға артып, шамамен 12 млрд АҚШ долларын құрады. Экспорттың негізгі үлесін металлургия, машина жасау, химиялық өнеркәсіп өнімдері және құрылыс материалдары құрайды. Отандық өндірушілерді қолдаудың негізгі құралдарының бірі – реттелетін сатып алулар болып табылады. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің деректері бойынша мемлекеттік сатып алуларда 5 323 тауар атауы бойынша отандық тауарларға басымдық берілген. Бірінші жартыжылдықта мемлекеттік органдар отандық тауар өндірушілермен 45 мыңнан астам келісімшартқа 82 млрд теңге сомасында қол қойған. Қосымша ретінде «Самрук-Қазына» Қорының қолдау шаралары шеңберінде 3,8 мыңнан астам келісімшарт жасалып, оның ішінде 286 ұзақ мерзімді келісімшарттар мен оффтейк-келісімшарттар бар, жалпы сомасы 390 млрд теңге. Тау-кен өнеркәсібі саласында кепілді сатып алу бойынша 425 келісімшарт бар, олардың жалпы сомасы 123 млрд теңгені құрайды. Министрлік деректеріне сәйкес, бұл отандық кәсіпорындардың жүктемесін айтарлықтай арттыруға мүмкіндік берген. Мысалы, Шымкенттегі трансформаторлар өндірушілері 90%-ға жүктелген, Семейдегі кабель және сым өнімдерін шығарушы кәсіпорындар 72%-ға, Қарағандағы арқан өндірушілер 71%-ға дейін жүктелген. 2023 жылдан бастап елімізде 623 жаңа өндірістік жобалар іске қосылды, олардың арқасында Қазақстанда бұрын өндіріле бермеген өнім шығару қолға алынды. Олардың ішінде локомотивтердің тіреу балкалары, автобус обшивкаларының элементтері, цилиндр блоктары, жүк техникасы үшін жетекші көпір балкалары, мультимедиялық жүйелер, тұрмыстық техника, дәнекерленген құбырлар, терезе профильдері, фиброцемент тақталар, ламинат, жылу радиаторлары және басқа да өнімдер бар. 2030 жылға дейін трансформаторлар өндірісі, тісті доңғалақтар, пресстер, сутегі, сутегі пероксиді, желатин, пептон және асфальтобетон қоспаларына арнайы қоспаларды шығару секілді тағы 478 өнеркәсіптік жобаны жүзеге асыру жоспарлануда. Министрлік сонымен қатар Қазақстандық тауар өндірушілер реестрінің дамуы жалғасып жатқанын, металл тұтынуды реттеу жақсарғанын, минералды тыңайтқыштардың экспортына лицензиялау мен үшінші елдерден келетін кейбір құрылыс материалдарының импортын шектеу шаралары жүзеге асырылып жатқанын хабарлады. Оның үстіне 2030 жылға дейін жеңіл өнеркәсіптің кешенді дамуы жоспары бекітілген және арнайы экономикалық аймақтарды дамыту жаңа моделі енгізілуде. Ведомствоның бағалауынша, бұл шаралар ішкі өндірісті кеңейтуге, кәсіпорындардың жүктемесін арттыруға және қазақстандық өнімнің ішкі және сыртқы нарықтардағы позициясын нығайтуға бағытталған.